Γαστρίτιδα

Η γαστρίτιδα είναι ο όρος που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το σύνολο των παθήσεων που έχουν σαν κοινό γνώρισμα τη φλεγμονή στο τοίχωμα του στομάχου. Σε αρκετές περιπτώσεις είναι αποτέλεσμα λοίμωξης από το ελικοβακτηρίδιο. Η γαστρίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί αιφνίδια (χαρακτηρίζεται ως οξεία) ή σταδιακά σε βάθος χρόνου (χαρακτηρίζεται ως χρόνια). Μπορεί να οδηγήσει σε έλκος και αυξάνει τις πιθανότητες εκδήλωσης καρκίνου του στομάχου. Να σημειώσουμε πως στην πλειοψηφία των ασθενών δεν συνοδεύεται από σοβαρά προβλήματα και με την βοήθεια κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής υποχωρεί.

Σε τι οφείλεται η γαστρίτιδα;
Ο τραυματισμός ή η αποδυνάμωση του βλεννώδους περιβλήματος που προστατεύει το στομάχι έχει σαν συνέπεια τα πεπτικά υγρά να προκαλούν φλεγμονή στο τοίχωμα του στομάχου. Παθήσεις όπως η νόσος Crohn και η σαρκοείδωση, αυξάνουν τον κίνδυνο γαστρίτιδας. Άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην εκδήλωση γαστρίτιδας είναι:

  • Ηλικία: με την πάροδο των ετών το τοίχωμα του στομάχου τείνει να γίνεται πιο λεπτό, αυξάνοντας τις πιθανότητες γαστρίτιδας
  • Αλκοόλ: το αλκοόλ προκαλεί ερεθισμό, ενώ μπορεί να διαβρώσει τα τοιχώματα του στομάχου, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο ευαίσθητο στην επίδραση των πεπτικών υγρών
  • Φάρμακα: η λήψη φαρμακευτικών σκευασμάτων όπως τα αναλγητικά σε μεγαλύτερη από την συνιστώμενη ποσότητα μπορεί να αποδυναμώσει το προστατευτικό τοίχωμα του στομάχου
  • Βακτηριακές λοιμώξεις: το ελικοβακτηρίδιο σχετίζεται με εκδήλωση γαστρίτιδας ή άλλες γαστρεντερικές διαταραχές. Η ευπάθεια μπορεί να οφείλεται σε κληρονομικούς παράγοντες ή στον τρόπο ζωής
  • Αυτοάνοσα: η αυτοάνοση γαστρίτιδα οφείλεται στην επίθεση του ίδιου του ανοσοποιητικού συστήματος στα κύτταρα που συνθέτουν το τοίχωμα του στομάχου, προκαλώντας σταδιακά την αποδυνάμωσή του. Αυτό το είδος γαστρίτιδας εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα που έχουν διαγνωστεί με θυρεοειδίτιδα Hashimoto, διαβήτη τύπου Ι κ.α.

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται;
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα γαστρίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Πόνο ψηλά στην κοιλιά
  • Έμετο
  • Λόξυγγα
  • Ναυτία
  • Απώλεια όρεξης
  • Μαύρα κόπρανα
  • Φούσκωμα

Πώς γίνεται η διάγνωση;
Αρχικά ο γαστρεντερολόγος θα καταγράψει το προσωπικό και οικογενειακό ιατρικό ιστορικό του ατόμου και θα προχωρήσει σε κλινική εξέταση. Στη συνέχεια θα ζητήσει να πραγματοποιηθούν ορισμένες εξετάσεις για τη διάγνωση της γαστρίτιδας οι οποίες περιλαμβάνουν:

  • Ενδοσκόπηση
  • Εξέταση αίματος
  • Τεστ κοπράνων

Πότε πρέπει το άτομο να επισκεφτεί τον γιατρό;
Η δυσπεψία ή ο πόνος στο στομάχι ως μεμονωμένο περιστατικό δεν απαιτεί απαραίτητα επίσκεψη στον γιατρό. Συνήθως τέτοιου είδους επεισόδια διαρκούν λίγο και υποχωρούν μόνα τους ή με λήψη κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Αν όμως τα συμπτώματα επιμείνουν για περισσότερο από μια εβδομάδα, είναι καλό να συμβουλευτούμε τον γιατρό. Όταν η γαστρίτιδα δεν αντιμετωπίζεται σωστά, μπορεί να οδηγήσει σε έλκος ή αιμορραγία στομάχου.

Πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί η γαστρίτιδα;
Η θεραπεία περιλαμβάνει την λήψη αντιόξινων και άλλων φαρμακευτικών σκευασμάτων που θα μειώσουν τα οξέα του στομάχου. Με την λήψη τους, ανακουφίζονται τα συμπτώματα και σταδιακά επιτυγχάνεται η επούλωση. Αν η γαστρίτιδα οφείλεται στο ελικοβακτηρίδιο, ο γιατρός θα συστήσει κατάλληλα αντιβιοτικά.

Οξεία Γαστρεντερίτιδα, από τι προκαλείται;
Μπορεί να προκληθεί από βακτήρια (όπως Salmonella, Shigella, Campylobacter, E. coli), ιούς όπως ροταϊός ή νοροϊός ή σπάνια παράσιτα (όπως αμοιβάδα, Giardia). Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ροταϊοί ευθύνονται κυρίως για την ιογενή γαστρεντερίτιδα στα παιδιά, ενώ οι νοροϊοί είναι η συχνότερη αιτία γαστρεντερίτιδας στους ενήλικες (ιδιαίτερα τους χειμερινούς μήνες). Ο νοροϊός είναι ιδιαίτερα ανθεκτικός στο περιβάλλον και μπορεί να παραμείνει σε μολυσμένες επιφάνειες για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Διατρόφη για Γαστρίτιδα και Γαστρεντερίτιδα
Η γαστρίτιδα και η γαστρεντερίτιδα παρουσιάζουν πολλά κοινά συμπτώματα, όπως δυσφορία στο στομάχι, ναυτία και έμετο, αλλά έχουν επίσης σημαντικές διαφορές. Η γαστρίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σε χρόνια μορφή, ενώ η γαστρεντερίτιδα είναι τυπικά παροδική. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις διαφορές και τις ομοιότητες τους, καθώς και τις διατροφικές παρεμβάσεις που απαιτούνται σε κάθε περίπτωση.